Terug naar Archief en collectie in de kijker
Naar vorige pagina

Gepubliceerd op 01.07.2010

Parochie Sint-Jan-Baptist in Wiekevorst (Heist-op-den-Berg)

De kapel in Wiekevorst, reeds vermeld in de 13de eeuw, viel destijds onder de Sint-Gummarusparochie in Herenthout, die op zijn beurt afhing van het Sint-Gummaruskapittel van Lier. Pas in 1642 werd door de bisschop van Antwerpen de Sint-Jan-Baptistparochie opgericht. Het parochiearchief van Wiekevorst, dat recent werd ontsloten door Louis De Preter, wordt haast volledig bewaard in de plaatselijke achttiende-eeuwse pastorie. Slechts enkele archiefbescheiden uit het ancien régime worden bewaard in het Rijksarchief van Antwerpen. Het gaat o.a. om een manuaal van de kerk en armentafel (1704-1803), de statuten van het zangkoor (18de eeuw), bescheiden betreffende de bouw van de nieuwe kerk (1749-1778) en het kerkmeubilair (1630-1680) en een register met kerkrekeningen (1700-1750).

Het parochiearchief omvat diverse stukken uit het ancien régime, zoals bv. het dossier betreffende de afscheiding van Herenthout (1621-1690). Verder zijn er twee bijzondere reeksen van rekeningen bewaard gebleven: de kerkrekeningen (1662-1700, 1751-1786), waarvan het ontbrekende register uit de periode 1700-1750 zich in het Rijksarchief van Antwerpen bevindt, en de rekeningen van de Heilige Geesttafel (1665-1700, 1751-1785), waarvan het originele register uit de periode 1701-1750 zich in privébezit bevindt. Het is eerder uitzonderlijk dat beide reeksen in goede staat zijn bewaard. Zij zijn een unieke bron die inkijk biedt in de religieuze activiteiten en het sociale leven van de parochie.

Daarnaast zijn de stukken betreffende de parochiale tienden (16de–18de eeuw) te vermelden. Deze tienden gaven vaak aanleiding tot conflicten en tonen de moeilijke relatie tussen de lokale heren en het Lierse Sint-Gummaruskapittel. Opmerkelijk is ook dat enkele stukken zijn bewaard gebleven betreffende de bouw van de kerk (1737-1751) en van de pastorie (1762-1763). Het ancien régimemateriaal omvat ook archief van verscheidene broederschappen. Zo zijn er registers bewaard van het Broederschap van het Allerheiligste Sacrament (1756), het Broederschap van de Gedurige Aanbidding (1786) alsook van het Broederschap van de Goede Dood (1714), dat begrafenissen voor minder gegoede overledenen verzorgde. Verder zijn er ook financiële bewijsstukken, fundaties en testamenten.

Opmerkelijk is ook dat enkele stukken zijn bewaard gebleven betreffende de bouw van de kerk (1737-1751) en van de pastorie (1762-1763). Het ancien régimemateriaal omvat ook archief van verscheidene broederschappen.

Voor de studie van volksdevotie zijn volgende stukken interessant: een ledenregister van het Broederschap van de Heilige Familie (1895-1914), een register met bidprentjes van het Genootschap Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkrans (1891-1924), stukken betreffende de Heilige Hartbond (1953-1963) en documenten betreffende het lokale bedevaartsoord Klein Scherpenheuvel.

Het parochiearchief Sint-Jan-Baptist wordt bewaard in de pastorie van Wiekevorst.

Bron:

Steekkaart in Archiefbank: Archief van de parochie Sint-Jan Baptist, Wiekevorst. 1642 - heden